Het is je vast niet ontgaan: duizenden Rohingya, een moslimminderheid in Myanmar, zijn gevlucht naar Bangladesh. In eigen land worden zij geteisterd, gediscrimineerd en gedood. Is het met zulke mensonterende praktijken wel ethisch verantwoord om door Myanmar te reizen? Ik vind van wel.

De afgelopen tijd is Myanmar bijzonder vaak in het nieuws: schrijnende foto’s van wanhopige Rohingya-slachtoffers die vluchten voor hun leven, video’s van de troosteloze omstandigheden in de vluchtelingenkampen in Bangladesh, en tientallen artikelen waarin teleurstelling over Aung San Suu Kyi wordt geuit. Dat er in crisis in Myanmar gaande is, dat is wel duidelijk. Voordat ik overstap naar de ethiek van het reizen door Myanmar, leg ik eerst kort uit wat er in het land gaande is.

Achtergrondinformatie over de Rohingya-crisis
Op 25 augustus 2017 hebben Rohingya-rebellen politieposten aangevallen. Bij dit incident kwamen twaalf politieagenten en 59 militanten om het leven. Het leger van Myanmar nam wraak en begon een ‘zuiveringsactie’ om alle militante groeperingen te verwijderen. Ondertussen heeft het geweld tegen de Rohingya-moslims extreem geweldadige vormen aangenomen: velen worden vernederd, verkracht en vermoord. De situatie is op dit moment een van de grootste humanitaire crisis ter wereld.

Nu rijst de legitieme vraag: als de Birmese overheid zulke wreedzame acties uitvoert, is het reizen door Myanmar wel moreel verantwoord?

Als reiziger wil je natuurlijk niet het risico lopen dat je het geweld tegen de Rohingya ondersteunt als je Myanmar bezoekt. Maar maak je geen zorgen, ik ben ervan overtuigd dat je nog steeds ethisch verantwoord door het prachtige Birma kunt reizen. Ik zal je vertellen waarom!

Afgelopen december ben ik gaan backpacken door Zuidoost-Azië. Na lang wikken en wegen had ik toch besloten om naar Myanmar te gaan. Dit waren voor mij de doorslaggevende redenen:

#1: het bezoeken van Myanmar is geen goedkeuring  van het geweld 

Om te beginnen: het bezoeken van Myanmar zie ik niet als signaal naar de overheid dat ik het militaire geweld tegen de Rohinga goedkeur. Ik ben bijvoorbeeld niet met vlaggen naar Rakhine afgereisd (de plek waar de Rohingya wonen) om het leger aan te moedigen of de ‘ramptoerist’ gaan uit te hangen. Ik heb de typische backpack route afgelegd, en heb mij afzijdig gehouden van crisissituatie. Kritische lezers zullen nu denken: ‘Je enkel afzijdig houden is niet goed! Als je weigert om naar Myanmar te gaan, maak je een statement. De overheid ziet haar inkomsten uit toerisme dalen en voelt druk om te stoppen met het geweld tegen de Rohingya’. Dit vind ik een gerechtvaardig tegenargument, maar ik moet deze mensen teleurstellen: helaas is de crisis-situatie niet zo gemakkelijk te stoppen.

#2: het geweld tegen de Rohingya is niet nieuw

De Myanmarese overheid beschouwt de Rohingya al tientallen jaren als illegalen uit Bangladesh, zij worden niet eens erkend als staatsburger! De Rohingya staan bekend als ‘Bengali-moslims’ en de Birmezen vinden dat de moslimminderheid niet thuis hoort in het boeddhistische Myanmar. Zelfs experts beweren dat dit hardnekkige probleem niet op korte termijn zal worden opgelost. Door het land niet meer te bezoeken, kun je de Myanmarezen niet overtuigen dat zij de Rohingya moeten accepteren. De impact van toerisme is daarvoor te klein. Maar hoe zit het dan met je uitgaven op reis? Sponsor je daarmee het geweld tegen de Rohingya?

#3: jouw uitgaven sponsoren niet de gruwelijke misdaden van de overheid

Ik kan je met gerust hart zeggen: jouw uitgaven sponsoren niet de afgrijselijke acties van de Myanmarese overheid. Gebeurtenissen uit de geschiedenis laten zien dat de overheid zonder toeristeninkomsten voldoende geld heeft om de Rohingya te onderdrukken. Zoals ik al eerder zei: het conflict tussen de Rohingya en boeddhisten is al tientallen jaren gaande. Ook al voordat de grenzen in 2011 werden opengesteld. Het is dus geen nieuw fenomeen en de overheid laat zich niet tegenhouden als jij die paar euro’s in je zak houdt. Sterker nog: je straft de verkeerde mensen door niet meer naar Myanmar te komen. De toeristenstroom creeërt veel werkgelegenheid voor lokale bewoners: nieuwe hotels, barretjes en restaurants schieten als paddenstoelen uit de grond. Als jij Myanmar niet meer bezoekt, zullen veel Birmezen de deuren van hun nieuwe business moeten sluiten. 25,6% van de bevolking leeft onder de armoedegrens van 1,25 dollar per dag. Zij hebben jouw geld hard nodig!

#4: het conflict krijgt veel media-aandacht, waardoor het nieuw lijkt

De Rohingya-crisis is dus niet nieuw, maar waarom staan de kranten er dagelijks vol mee? Sinds de grenzen in 2011 zijn geopend, trokken internationale organisaties in 2011 massaal naar Myanmar. Klaar om dit onaangetaste land een economische boost te geven. Ook hebben diverse ambassades zich gevestigd in Myanmar om diplomatieke banden op te bouwen. Met als gevolg dat Myanmar niet langer geïsoleerd is van de wereld en journalisten gemakkelijker het land kunnen betreden. Door de komst van westerlingen in het land zijn gebeurtenissen ook nieuwswaardiger voor ons. Daarom lijkt het dat de Rohingya-crisis nieuw is, maar in werkelijkheid is Myanmar gewoon mediagenieker geworden.

#5: Myanmar is niet het enige land dat minderheden onderdrukt

Als je niet meer naar Myanmar wil omdat je bang bent dat je onderdrukking van etnische minderheden aanmoedigt, dan zul je ook niet meer naar bijvoorbeeld Turkije moeten gaan. De Koerden in Turkije worden sinds jaar en dag onderdrukt, zij worden niet eens erkend als ‘Koerd’ en mogen niet hun eigen taal spreken. Wat ik hiermee bedoel te zeggen: het is in mijn ogen onjuist om te beredeneren dat een bezoek aan een land gelijkstaat aan het aanmoedigen van ondrukking. Er worden in veel landen minderheden ondrukt en als je dat door niet te komen zou kunnen stoppen, dan zullen heel veel slechte zaken in wereld één klap worden opgelost. Helaas ligt de realiteit toch wat gecompliceerder.

Het komt erop neer dat jij de  geweldadige acties tegen de Rohingya niet kan stoppen. Denk daarom goed na of de redenen om niet te komen opwegen tegen de voordelen om wél te komen. De Myanmezen ontvangen je met open armen en hebben jou juist hard nodig in deze barre tijden!

If you like my article - share it!